Trong nhiều năm, đột quỵ não và sa sút trí tuệ (Alzheimer) thường được xem là những bệnh lý phổ biến ở người cao tuổi. Tuy nhiên, các thống kê y học gần đây cho thấy một xu hướng đáng lo ngại: gánh nặng kép đột quỵ não và sa sút trí tuệ đang ngày càng trẻ hóa.

Áp lực công việc, căng thẳng kéo dài, thói quen sinh hoạt thiếu khoa học và lối sống ít vận động đang khiến nhiều người trung niên và thậm chí người trẻ phải đối mặt với gánh nặng kép đột quỵ não và sa sút trí tuệ sớm hơn so với trước đây.

Các chuyên gia thần kinh cảnh báo rằng đột quỵ não và sa sút trí tuệ có mối liên hệ chặt chẽ, và nếu không được phát hiện sớm, gánh nặng kép đột quỵ não và sa sút trí tuệ có thể để lại những hậu quả lâu dài đối với trí nhớ, khả năng nhận thức và chất lượng cuộc sống của người bệnh. 

1. Đột quỵ não – Yếu tố khởi phát của gánh nặng kép đột quỵ não và sa sút trí tuệ

1.1 Đột quỵ não đang ngày càng trẻ hóa

Trước đây, phần lớn bệnh nhân đột quỵ não nằm trong nhóm tuổi trên 60. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, nhiều nghiên cứu và thống kê y khoa cho thấy tỷ lệ đột quỵ ở người trẻ đang tăng nhanh, kéo theo nguy cơ xuất hiện gánh nặng kép đột quỵ não và sa sút trí tuệ.

Những yếu tố làm gia tăng nguy cơ này bao gồm:

• Căng thẳng tâm lý kéo dài

• Thói quen thức khuya, thiếu ngủ

• Ít vận động thể chất

• Chế độ ăn uống nhiều dầu mỡ, thiếu cân bằng dinh dưỡng

• Béo phì và các bệnh lý tim mạch

Khi xảy ra đột quỵ, dòng máu lên não bị gián đoạn hoặc mạch máu não bị vỡ, khiến tế bào não bị tổn thương nghiêm trọng. Đây chính là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến sa sút trí tuệ sau đột quỵ, góp phần làm gia tăng gánh nặng kép đột quỵ não và sa sút trí tuệ trong cộng đồng.

1.2 Hai dạng đột quỵ phổ biến

Trong y học, đột quỵ não thường được chia thành hai dạng chính:

1.2.1 Nhồi máu não (đột quỵ thiếu máu não)

• Chiếm khoảng 80 – 85% các trường hợp

• Xảy ra khi mạch máu não bị tắc nghẽn bởi cục máu đông

1.2.2 Xuất huyết não

• Chiếm khoảng 15%

• Xảy ra khi mạch máu não bị vỡ gây chảy máu trong não

Tìm hiểu thêm bài viết: “Đột quỵ xuất huyết não là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và chẩn đoán”

Dù ở dạng nào, đột quỵ cũng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng như:

• Liệt nửa người

• Rối loạn ngôn ngữ

• Suy giảm trí nhớ

• Suy giảm nhận thức

• Gia tăng nguy cơ sa sút trí tuệ và Alzheimer

Những di chứng này khiến nhiều bệnh nhân phải đối mặt với gánh nặng kép đột quỵ não và sa sút trí tuệ trong thời gian dài sau khi điều trị.

2. Sa sút trí tuệ – Hậu quả kéo dài của gánh nặng kép đột quỵ não và sa sút trí tuệ

2.1 Sa sút trí tuệ sau đột quỵ là gì?

Sau khi trải qua đột quỵ não, nhiều bệnh nhân bắt đầu xuất hiện các biểu hiện suy giảm trí nhớ và khả năng nhận thức. Tình trạng này được gọi là sa sút trí tuệ sau đột quỵ, một dạng phổ biến của sa sút trí tuệ mạch máu.

Khi các vùng não chịu trách nhiệm về trí nhớ và tư duy bị tổn thương, khả năng ghi nhớ và xử lý thông tin của người bệnh sẽ suy giảm dần theo thời gian. Đây chính là một phần của gánh nặng kép đột quỵ não và sa sút trí tuệ mà nhiều bệnh nhân phải đối mặt sau khi trải qua biến cố sức khỏe nghiêm trọng.

Trong nhiều trường hợp, người bệnh cần nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm để phục hồi một phần chức năng não. 

2.2 Những dấu hiệu sớm của sa sút trí tuệ

Các chuyên gia cho biết sa sút trí tuệ và Alzheimer thường tiến triển âm thầm, vì vậy nhiều người chỉ phát hiện khi bệnh đã bước sang giai đoạn nặng. Một số dấu hiệu cảnh báo sớm của sa sút trí tuệ bao gồm:

• Hay quên những việc vừa xảy ra

• Khó tập trung hoặc suy nghĩ chậm

• Lú lẫn trong giao tiếp

• Khó ghi nhớ thông tin mới

• Thay đổi hành vi hoặc cảm xúc

Nếu những biểu hiện này xuất hiện thường xuyên, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của gánh nặng kép đột quỵ não và sa sút trí tuệ đang âm thầm hình thành.

3. Vì sao phát hiện sớm gánh nặng kép đột quỵ não và sa sút trí tuệ lại quan trọng?

Nhiều người thường bỏ qua các dấu hiệu ban đầu của sa sút trí tuệ vì cho rằng đó chỉ là biểu hiện bình thường của tuổi tác hoặc do mệt mỏi. Tuy nhiên, các chuyên gia thần kinh cho biết phát hiện sớm gánh nặng kép đột quỵ não và sa sút trí tuệ có thể giúp:

• Làm chậm quá trình suy giảm nhận thức

• Cải thiện khả năng phục hồi sau đột quỵ

• Nâng cao chất lượng cuộc sống của người bệnh

• Giảm nguy cơ tiến triển thành Alzheimer

Các biện pháp hỗ trợ có thể bao gồm:

• Duy trì hoạt động thể chất thường xuyên

• Rèn luyện trí não mỗi ngày

• Xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học

• Kiểm soát huyết áp và các bệnh tim mạch

• Theo dõi sức khỏe não bộ định kỳ

Việc sàng lọc cảnh báo sớm nguy cơ gánh nặng kép đột quỵ não và sa sút trí tuệ đang trở thành một xu hướng quan trọng trong chăm sóc sức khỏe hiện đại.

4. Làm gì để giảm nguy cơ gánh nặng kép đột quỵ não và sa sút trí tuệ?

Để hạn chế nguy cơ gánh nặng kép đột quỵ não và sa sút trí tuệ, các chuyên gia khuyến nghị nên duy trì lối sống lành mạnh:

• Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày

• Ăn uống cân bằng, tăng cường rau xanh và omega-3. Xem bài viết liên quan: “Dinh dưỡng và sức khỏe não bộ: 6 thực phẩm hỗ trợ duy trì trí nhớ và sự minh mẫn”

• Ngủ đủ giấc và giảm căng thẳng

• Thường xuyên hoạt động trí tuệ như đọc sách hoặc học kỹ năng mới

• Theo dõi sức khỏe não bộ định kỳ

Đặc biệt, đối với những người có tiền sử đột quỵ, tăng huyết áp hoặc bệnh tim mạch, việc sàng lọc nguy cơ gánh nặng kép đột quỵ não và sa sút trí tuệ sớm là vô cùng cần thiết.

Kết luận

Gánh nặng kép đột quỵ não và sa sút trí tuệ đang trở thành một thách thức lớn đối với sức khỏe cộng đồng, đặc biệt trong bối cảnh bệnh lý này đang có xu hướng trẻ hóa.

Việc nhận biết sớm dấu hiệu sa sút trí tuệ, kiểm soát các yếu tố nguy cơ và chủ động sàng lọc sức khỏe não bộ chính là chìa khóa giúp giảm thiểu gánh nặng kép đột quỵ não và sa sút trí tuệ, đồng thời bảo vệ trí nhớ và chất lượng cuộc sống lâu dài. Để lại thông tin hoặc liên hệ ngay với Vina Biocare để được tư vấn giải pháp sàng lọc cảnh báo nguy cơ sa sút trí tuệ, đồng thời nhận tài liệu chăm sóc trí nhớ dành cho người trung niên và người lớn tuổi.

_____________

CÔNG TY TNHH VINA BIOCARE VIỆT NAM

🎵Tiktok: https://www.tiktok.com/@vina.biocare.vit 

📌Shopee: https://shopee.vn/vinabiocarevn 

🌐Website: http://vinabiocare.com.vn/ 

📬Email: admin@vinabiocare.com 

☎️SĐT/Zalo: 079 867 4111 

🌱Địa chỉ: Số nhà B10.17 Tầng 10 (officetel) Sunrise Cityview số 33 đường Nguyễn Hữu Thọ, Phường Tân Hưng, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam